Noon isang araw nakarinig ako nang kuwento na hindi maganda. May isang lolo na binisita ang kanyang apo na 18 buwan lang ang idad. Nakatayo siya sa may pintuan at parati siyang naka maskara. Sa sandaling ibinaba niya ang maskara niya sa baba para uminom nang tubig, ang 18 buwan gulang ay umiyak sa takot. Iyon ang unang kita noon baybi sa kanyang lolo na walang maskara. Noong nakaraan na taon, iyon baybi ay nasanay na makakita nang tao na palaging may maskara.
Para markahan ang isang taon anibersario nang Kobid 19 pandemia ang UNICEF ay nag labas nang maga sumusunod na tagubili; “Sa kabuoan nang birtual ang bawat’ uri sukat nang kabataan ang pag unlad ay bumalidtad na paurong” (https://www.unicef.org/press-releases/across-virtually-every-key-measure-childhood-progress-has-gone-backward-unicef-says)
Gaano kasama ito? Para sa pakikihalubiro panigin, ang bagong panigin ay lumutang na laro ay malaking pag kukulang. Sykayatrist Stuart Brown nag bigay nang pag iigat na ito’y Isang malaking katastropik…lalunglalo sa unang sampung taon nang buhay, ay kinakabit sa malaking imosional pag kukulang-dagdag sa kalooban panghinanakit, na nag dudulot na hindi nagiging pag andar nang pag iisip, nawawalang mabilis na aksion na kontrolado, kulang sa sariling pag aayos, mahinang magasikaso sa pagiging agrisibo at humihina at nagiging mababaw ang pag titiis sa pakikihalubiro sa karilasion. ( https://www.washingtonpost.com/education/2021/03/17/play-deprivation-during-pandemic-is-big-problem-for-kids/)
Sa pakiwari mo ang sang katauhan ay bumubuo nang kriminal para sa darating na panahon. Nakakabahala. Nakakawalangana.
Nag umpisa ito sa bahay ni Bowlby’s Kasamahan Tiori. Itong tiori ito’y dinidiin ang mahinang nanay at baybi pag kakaunawaan na madikit at nag bababala na ito’y nagiging ugat nang maraming problema mahaharap sa maga dulo nang kabuhayan. (Green, J et al. The implications of face masks for babies and families during the COVID-19 pandemic: A discussion paper. Journal of Neonatal Nursing, Volume 27, Issue 1, 2021, Pages 21-25, https://doi.org/10.1016/j.jnn.
Sa Kobid 19 pandemia panigin, eh kung konsidirahin natin ito sa kabaligtaran nitong tiori? Sa mamalagi nang bahay at sa maga saradong patakaran sa buong mundo, posibleng sa maraming kaso ang maga baybi ay maaring sumobra ang pagiging madikit sa nanay. Ito’y maaring pag dudahan ang hindi pang kagustuhan na hanapin ang pakikihalubiro sa ibang tao. Maraming baybis ang mag iiyakan sa sandaling makakita nang taong walang maskara na ito’y ay ang nahuhubog ang dumarating na kapanahonan.
Ano ngayon ang maga payo? Ang pang umpisa ay isang malinaw na maskara (https://abcnews.go.com/WNT/video/innovative-clear-mask-baby-parents-faces-72153749), kahit mahal, sulit naman. Ito’y insalis ang pang hihiwalay sa nanay/tatay at bata. Pag lalaro nang pee kabo kabang tumatawa natutuahan nang nag aalaga eimosional ay hindi nag babago sa dahilan pag susot nang maskara. Pag lalarong araw ay dapat na bawasan at ayusin na ito’y para sa dalawa lang pamilya na isa lang babol (https://www.health.harvard.edu/diseases-and-conditions/coronavirus-outbreak-and-kids).
Sa umunsad nang bakuna at ang maga lolo at lola ay na yayakap nang maga apo uli (https://abcnews.go.com/WNT/video/grandparents-reunited-loved-vaccine-76375384), sa sandaling panahon ang baybi babol ay ay unti uniting lumalaki na mahahaluan nang ibang mukha, maraming makakahalubiro at maraming maga karanasan. Sa susunod kang makakita ka nang baybi sa iyon pag lalakad ngitiann mo siya maging babae o lalaki. Siguraduhin mo lang na malayo ka nang maga 2 metro sa kanyang istroler.
